Instrukcja Bezpieczeństwa Pożarowego (IBP), często określana jako instrukcja ppoż., to obowiązkowy dokument wynikający z przepisów ochrony przeciwpożarowej. Określa zasady bezpieczeństwa pożarowego w danym obiekcie oraz wskazuje, jak zapobiegać pożarom i jak postępować w sytuacji zagrożenia.
Dokument zawiera kompleksowy zestaw informacji, w tym:
- procedury zapobiegania powstawaniu pożaru,
- zasady postępowania w przypadku pożaru,
- wytyczne dotyczące ewakuacji osób z budynku,
- charakterystykę obiektu (przeznaczenie, sposób użytkowania, warunki techniczne),
- informacje o zastosowanych urządzeniach przeciwpożarowych i zabezpieczeniach.
Każda instrukcja bezpieczeństwa pożarowego składa się z:
- części opisowej,
- części graficznej (rzuty budynku z zaznaczonymi drogami ewakuacyjnymi, sprzętem ppoż. i innymi istotnymi elementami),
- załączników, takich jak pozwolenia na prace niebezpieczne pożarowo, oświadczenia czy protokoły.
Kiedy wymagana jest Instrukcja Bezpieczeństwa Pożarowego?
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r., instrukcja bezpieczeństwa pożarowego (IBP) musi zostać opracowana w określonych przypadkach, związanych z charakterystyką i wielkością obiektu.
Dokument ten jest wymagany, jeżeli w budynku lub jego części (strefie pożarowej):
-
występuje strefa zagrożenia wybuchem,
-
kubatura brutto budynku lub wydzielonej strefy pożarowej przekracza 1000 m³ (z wyłączeniem budynków inwentarskich),
-
kubatura budynku inwentarskiego przekracza 1500 m³,
-
powierzchnia strefy pożarowej obiektu innego niż budynek przekracza 1000 m².
Do tej grupy zaliczają się również obiekty takie jak otwarte składowiska odpadów.
W praktyce oznacza to, że IBP jest obowiązkowa w wielu typach obiektów, w szczególności takich jak:
-
budynki użyteczności publicznej – np. szkoły, przedszkola, biura, szpitale, kina czy teatry,
-
obiekty zamieszkania zbiorowego – m.in. hotele, pensjonaty, domy opieki, sanatoria,
-
obiekty produkcyjne, magazynowe oraz inwentarskie.
Instrukcja musi być aktualizowana co najmniej raz na 2 lata, a także każdorazowo po zmianach w sposobie użytkowania obiektu lub procesach technologicznych, które wpływają na warunki ochrony przeciwpożarowej.
Kto może opracować Instrukcję Bezpieczeństwa Pożarowego?
Opracowanie instrukcji bezpieczeństwa pożarowego powinno być powierzone osobie posiadającej odpowiednie kwalifikacje, takie jak:
-
tytuł inspektora ochrony przeciwpożarowej,
-
lub tytuł technika pożarnictwa.
Ważnym obowiązkiem jest również zapoznanie wszystkich stałych użytkowników obiektu z treścią IBP. Dokument ten stanowi także podstawę do organizowania próbnych ewakuacji, które pozwalają sprawdzić przygotowanie budynku i jego użytkowników na wypadek pożaru.
Co powinna zawierać Instrukcja Bezpieczeństwa Pożarowego (IBP)?
Instrukcja bezpieczeństwa pożarowego (IBP) to dokument obowiązkowy przez cały okres użytkowania obiektu. Zawartość IBP jest ściśle określona w Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. i obejmuje wszystkie niezbędne informacje dotyczące ochrony przeciwpożarowej w budynku lub jego częściach stanowiących odrębne strefy pożarowe.
Zakres informacji w instrukcji bezpieczeństwa pożarowego
Zgodnie z przepisami, instrukcja bezpieczeństwa pożarowego powinna obejmować:
- Warunki ochrony przeciwpożarowej – wynikające z przeznaczenia obiektu, sposobu użytkowania, prowadzonego procesu technologicznego, magazynowania i warunków technicznych budynku, w tym zagrożenia wybuchem.
- Wyposażenie przeciwpożarowe – wykaz urządzeń i gaśnic, wraz z opisem sposobu ich przeglądów technicznych i czynności konserwacyjnych.
- Postępowanie w razie pożaru lub zagrożenia – procedury działania w sytuacjach kryzysowych.
- Zabezpieczenie prac pożarowo niebezpiecznych – wskazanie metod ochrony, gdy takie prace są przewidywane w obiekcie.
- Organizacja ewakuacji – warunki i sposoby ewakuacji ludzi, w tym metody praktycznego sprawdzania skuteczności ewakuacji.
- Szkolenia i zapoznanie użytkowników – sposób przekazywania informacji o przepisach przeciwpożarowych i treści instrukcji dla pracowników oraz stałych użytkowników obiektu.
- Obowiązki użytkowników – zadania i odpowiedzialność osób przebywających w obiekcie w zakresie ochrony przeciwpożarowej.
- Plany i rzuty obiektów – w tym graficzne przedstawienie:
– powierzchni, wysokości i liczby kondygnacji budynku,
– odległości od sąsiednich obiektów,
– parametrów pożarowych substancji palnych i gęstości obciążenia ogniowego w strefach pożarowych,
– zastosowanych zabezpieczeń przeciwpożarowych,
– kategorii zagrożenia ludzi oraz przewidywanej liczby osób w pomieszczeniach i na kondygnacjach,
– lokalizacji pomieszczeń i przestrzeni zewnętrznych sklasyfikowanych jako strefy zagrożenia wybuchem,
– podziału obiektu na strefy pożarowe,
– warunków ewakuacji, kierunków i wyjść ewakuacyjnych (plany ewakuacyjne),
– miejsc usytuowania urządzeń przeciwpożarowych, gaśnic, kurków głównych instalacji gazowej, materiałów pożarowo niebezpiecznych oraz elementów sterujących systemem ppoż.,
– dojść do dźwigów dla ekip ratowniczych, hydrantów zewnętrznych i innych źródeł wody do celów przeciwpożarowych,
– dróg pożarowych i innych dróg dojazdowych, w tym wjazdów na teren ogrodzony. - Osoby lub podmioty odpowiedzialne za opracowanie IBP – wskazanie autorów i specjalistów przygotowujących dokument.